BörüTürk’ün dijital platformunda yayınlanan Gündeme Dair programının 55. bölümüne konuk olan Bursa Lokantacılar ve Benzerleri Odası Başkanı Mehmet Yasak, gıda sektöründe yaşanan ekonomik çıkmazı ve esnafın büyüyen sorunlarını çarpıcı verilerle gözler önüne serdi. Sektörün yok olma eşiğinde olduğunu belirten Yasak, “Bursa’da son 4 aylık süreçte tam 320 işletmemiz kapandı” diyerek tehlikenin boyutuna dikkat çekti.
“Dert Yumağı Bir Sektör Haline Geldik”
Seçim süreçlerinin ardından esnafın sorunlarına odaklandıklarını belirten Oda Başkanı Mehmet Yasak, ahilik kültürünün ekonomik zorluklar gölgesinde kaybolmaya yüz tuttuğunu ifade etti. Bursa’da odaya kayıtlı 3.200 üyenin yanı sıra 1.000’in üzerinde merdiven altı kaçak işletme bulunduğunu dile getiren Yasak; yüksek KDV oranları, ağır kira yükleri ve artan personel maliyetleri nedeniyle esnafın artık dert küpü olduğunu söyledi.
Sektörün 3 Büyük Kamburu: KDV, Yemek Sepetleri ve Komisyonlar
Esnafın belini büken ana sorunları sıralayan Yasak, sihirli bir değneği olsa ilk olarak KDV, pos komisyonları ve online sipariş platformlarının yarattığı mağduriyeti çözeceğini belirtti:
KDV Adaletsizliği: “Gıdayı %1 ile alıp %10 ile satıyoruz. Daha işe başlamadan %9 kayıptayız. Maliye Bakanlığı’ndan indirim sözü aldık, bekliyoruz.”
Yemek Sepeti Kıskacı: “Teknolojinin gelişmesiyle herkes dijital siparişe yöneldi. Ancak bu dev firmaların komisyon oranları %40’lara kadar çıkıyor. Esnaf artık bu üç büyük firmanın eline düşmüş durumda.”
Post Cihazı Komisyonları: %2 ile %4 arasında değişen komisyon oranlarının yanı sıra bankaların aylık bakım parası adı altında ekstra kesintiler uyguladığını söyleyen Yasak, bu durumun gizli bir yük olduğunu vurguladı.
“Asgari Ücretle Çalışan Personelimiz Yok, En Düşük Maaş 60 Bin TL”
Sektördeki kalifiye eleman ve aşçı krizine de değinen Mehmet Yasak, ezber bozan bir açıklamada bulundu. Sektörde asgari ücretle çalışan kimsenin olmadığını belirten Yasak, “Bizde en düşük personel maaşı 60 bin TL’den başlıyor. İyi bir aşçının maaşı ise 90 bin TL’yi buluyor, hatta evini dahi tutuyoruz. Buna rağmen alttan yetişen eleman bulamıyoruz” dedi. Ailelerin çocuklarını aşçılık veya garsonluk gibi mesleklere yönlendirmediğini, herkesin masa başı ve hafta sonu tatili olan işler aradığını ekledi.
“Esnafımıza Sahip Çıkın”
Ekonomik kaygılar ve zamlar sebebiyle dışarıda yemek yeme kültürünün %40 oranında azaldığını, sulu yemek kültürünün yerini döner ve çiğköfte gibi aperatiflere bıraktığını söyleyen Yasak, tüketicilere ve esnafa şu çağrıda bulundu: “Lütfen merdiven altı ve seyyar satıcılardan alışveriş yapmayın. Esnaf mahallenin sadece sakini değil, abisi, bekçisidir. Esnafımıza sahip çıkalım.”