Kurban kesimi sırasında besmele çekilmesi, İslam anlayışında önem taşıyan bir uygulamadır. Hanefî mezhebine göre kesim esnasında bilerek besmele çekilmezse o hayvanın eti yenmez; lâkin unutulma veya kasıtsızlık durumunda et helâldir. Şâfiî görüşünde ise besmele çekilmemesi, etin yenmesine engel oluşturmaz.

Besmele ile yapılan kesimin niyeti ve uygulaması farklı kaynaklarda yer alır; bu nedenle pratikte mezhep farklılıkları gözetilir. Kesim sırasında “Bismillahi Allahü ekber” denilmesi yaygın bir tutumdur ve bazı kişilere göre Kur’an’daki belirli ayetlerin okunması da uygun görülür.

Okunabilecek Ayetler ve İfade

“De ki: Şüphesiz benim namazım, ibadetim/kurbanım, hayatım ve ölümüm hepsi âlemlerin Rabbi Allah içindir. O’nun ortağı yoktur. Bana sadece bu emredildi ve ben Müslümanların ilkiyim.” (el-En’âm, 6/162-163)

“Ben, hakka yönelen birisi olarak yüzümü, gökleri ve yeri yaratana döndürdüm. Ben, Allah’a ortak koşanlardan değilim.”

Kurbanın Ruhî ve Ahlakî Boyutu

Kurban kesmek; sadakat, teslimiyet ve fedakârlığın dışa vurumudur. Diyanet İşleri Başkanlığı temsilcilerinden Arpaguş’un vurguladığı gibi, kurban ibadeti kişinin Allah’ın hükmüne râm olduğunu ve nimetlerini O’nun uğrunda feda etmeye hazır bulunduğunu gösterir. Bu ibadet, müminin kalbindeki iman, ihlas ve takvanın görünür hâlidir; esas olan ise takvadır.

Uygulamada, besmele ve yapılan duaların maksadı; kurbanın hem ritüel açıdan meşruiyetini sağlamak hem de ibadetin içsel yönünü güçlendirmektir. Böylece kesilen hayvanın eti konusunda ortaya çıkan hükümlerde niyet, kasıtsızlık ve mezhepsel farklılıklar dikkate alınmalıdır.