ABD’de satışa çıkarılan ve bilimsel incelemelerle büyük kompozisyona ait olduğu belirlenen mozaiğin bir parçası daha Türkiye’ye geri getirildi. Bakanlık ve uluslararası iş birliği sayesinde eser, önce Chicago Başkonsolosluğu’na teslim edildi ardından Turkish Cargo ile ülkeye ulaştırıldı.
Uzmanların renk paleti, geometrik bordür düzeni ve sökme izleri üzerine yaptıkları karşılaştırmalar, eserin Gaziantep’teki büyük kompozisyonla güçlü biçimde ilişkili olduğunu gösterdi. Bu bulgular ve ikili anlaşmalar çerçevesindeki yazışmalar sonucu Amerikan İç Güvenlik Birimi müdahil oldu ve iade süreci başarıyla tamamlandı.
Bilimsel Deliller ve Hukuki Süreç
Grenoble Alpes Üniversitesi’nden yürütülen araştırmalarla başlayan iz sürme çalışmaları, eserin çevrim içi bir müzayedede satışa sunulduğunun tespit edilmesiyle hızlandı. Bakanlık uzmanları tarafından gerçekleştirilen teknik incelemeler; tessera renkleri, kompozisyon özellikleri ve panoya ait sökme-kesme izlerinin çarpıcı benzerlikler taşıdığını raporladı. Ayrıca, Zeugma’nın geçmişte kaçak kazılara maruz kalmış olması suç delillerinin değerlendirilmesinde önemli rol oynadı.
Uluslararası İş Birliğiyle Geri Getirildi
ABD’de daha önce iadesi sağlanan 12 parçanın varlığı da hukuki bakımdan Türkiye’nin iddiasını güçlendirdi. Amerikan İç Güvenlik Biriminin yürüttüğü soruşturma tamamlandığında pano Chicago Başkonsolosluğu’na teslim edildi ve masraf gerektirmeyen bir koordinasyonla ülkeye taşındı.
Getirilen eser, bilimsel işlemler akabinde Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi. İlerleyen süreçte parça, Gaziantep’teki ‘Çingene Kızı’ mozaiğiyle bir araya getirilmek üzere Zeugma Mozaik Müzesi’ne sevk edilecek.
Bakan’dan Açıklama
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy; sosyal medya paylaşımında, iadenin bilimsel çalışmalar ve diplomatik girişimler sonucu gerçekleştiğini vurgulayarak, “Mirasımıza sahip çıkmaya devam edeceğiz.” dedi. Ersoy, süreçte emeği geçen kurum ve kişilere teşekkür etti.
Büyük Kompozisyonun Önemi
1998 yılında Zeugma Antik Kenti’nde bulunan yaklaşık 9,25 x 13,50 metre ölçülerindeki taban mozaiği, kamuoyunda ‘Çingene Kızı’ olarak bilinen Maenad başı tasvirini içeriyor. Söz konusu parça, bu büyük kompozisyonun eksik parçalarından biri olarak kültürel bütünlüğe yeniden katılacak.
