Çevre yollarının özelleştirilmesi tartışması büyüyor: Demokrat Parti Bursa’dan dikkat çeken öneri
Bursa’nın yıllardır çözülemeyen trafik sorunu, kentte ulaşım politikalarına ilişkin yeni bir tartışmayı daha beraberinde getirdi.
Bursa’nın çevre yollarının özelleştirilmesi yönündeki gündeme tepki gösteren Demokrat Parti Bursa İl Başkanlığı, çevre yollarının kentin yalnızca ulaşım altyapısı olmadığını, aynı zamanda Bursa’nın şehir içi trafik yükünü taşıyan stratejik güzergâhlar olduğunu vurguladı.
Demokrat Parti Bursa İl Yöneticisi Alirıza Gültekin tarafından hazırlanan talepte, çevre yollarının özelleştirilmesine karşı çıkılırken, söz konusu yolların kullanım şartlarının değiştirilmesinin Bursa trafiğine yeni bir yük getirebileceği uyarısı yapıldı.
Gültekin’in hazırladığı talebe Demokrat Parti Bursa İl Başkanı Ali Kamil Goral da destek verdi.
Parti tarafından yapılan açıklamada öne çıkan temel mesaj ise oldukça net:
“Bursa’nın yolları Bursa halkına aittir.”
BURSA’NIN TRAFİK SORUNU ZATEN KRONİK
Bursa uzun yıllardır artan nüfus, sanayi faaliyetleri, kentleşme ve araç sayısındaki yükseliş nedeniyle ciddi bir ulaşım baskısıyla karşı karşıya.
Sabah ve akşam saatlerinde ana arterlerde oluşan yoğunluk, yalnızca sürücülerin zaman kaybetmesine neden olmuyor.
Trafik;
işe ulaşımı,
okula ulaşımı,
sağlık hizmetlerine erişimi,
ticari faaliyetleri,
lojistik hareketliliği
ve kent ekonomisini doğrudan etkiliyor.
Her gün binlerce Bursalı, evinden işine veya okuluna ulaşmak için saatlerini trafikte geçiriyor.
Tam da böyle bir ortamda, şehir içi trafiğinin önemli yükünü taşıyan çevre yollarının geleceği konusunda alınacak kararların yalnızca ekonomik bir işletme modeli üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği belirtiliyor.
Demokrat Parti Bursa’nın itirazının temelinde de bu yaklaşım bulunuyor.
“ÇEVRE YOLU BURSA’NIN NEFES BORUSUDUR”
Demokrat Parti Bursa İl Başkanlığı tarafından yapılan değerlendirmede çevre yollarının yalnızca asfalt ve beton olarak görülmemesi gerektiğine dikkat çekildi.
Açıklamada kullanılan ifade dikkat çekici:
“Çevre yolu Bursa’nın nefes borusudur.”
Bu yaklaşım, çevre yollarının kentin ulaşım sistemindeki stratejik konumuna vurgu yapıyor.
Çünkü çevre yolları, kent merkezindeki yoğunluğun azaltılmasında önemli rol üstleniyor.
Bu güzergâhların kullanım koşullarında meydana gelebilecek değişikliklerin, sürücülerin alternatif güzergâhlara yönelmesine neden olması halinde şehir merkezindeki trafik yoğunluğunun daha da artabileceği belirtiliyor.
Demokrat Parti Bursa’nın temel endişesi de tam olarak burada ortaya çıkıyor:
Çevre yollarında meydana gelebilecek maliyet artışı veya kullanım koşullarındaki değişiklik, Bursa’nın zaten ağır olan şehir içi trafik yükünü daha da artırabilir mi?
“BURSA HALKI FİRMALARIN İNSAFINA BIRAKILMAMALI”
Demokrat Parti Bursa’nın açıklamasında özelleştirme tartışmasının yalnızca mülkiyet üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
Asıl meselenin, vatandaşın bu yolları hangi koşullarda kullanacağı olduğu belirtiliyor.
Eğer kamuya ait bir ulaşım altyapısının işletme modeli değişecekse;
Kim işletecek?
Hangi şartlarda işletecek?
Kullanım bedeli olacak mı?
Olacaksa bu bedel nasıl belirlenecek?
Vatandaşın gelir düzeyi dikkate alınacak mı?
İşletme süresi ne kadar olacak?
Denetimi kim yapacak?
Kamu yararı nasıl korunacak?
Bütün bu soruların önceden yanıtlanması gerektiği savunuluyor.
Demokrat Parti Bursa’nın açıklamasında da Bursa halkının ne olduğu, kimin olduğu ve hangi şartlarla işletileceği belli olmayan şirketlerin insafına bırakılmaması gerektiği vurgulanıyor.
ALİRİZA GÜLTEKİN’DEN DİKKAT ÇEKEN ÇIKIŞ
Bu tartışmanın Bursa siyaseti açısından dikkat çeken isimlerinden biri Demokrat Parti Bursa İl Yöneticisi Alirıza Gültekin oldu.
Gültekin tarafından oluşturulan talepte, çevre yollarının özelleştirilmesine yönelik eleştirilerin yanı sıra alternatif bir model de ortaya konuluyor.
Gültekin’in yaklaşımında temel düşünce şu:
Kamuya ait ulaşım yatırımları birkaç şirketin kontrolüne bırakılmak yerine doğrudan vatandaşın ortak olabileceği şeffaf bir yapıya dönüştürülebilir.
Bu nedenle önerinin merkezinde Borsa İstanbul üzerinden halka arz modeli bulunuyor.
“KÖPRÜLER VE OTOYOLLAR MİLLETİN OLSUN”
Demokrat Parti Bursa’nın açıklamasındaki en dikkat çekici önerilerden biri köprü ve otoyolların halka arz edilmesi.
Öneriye göre, kamuya ait köprü ve otoyolların şeffaf bir model üzerinden Borsa İstanbul’da halka arz edilmesi ve vatandaşların bu yapılara ortak olmasının önü açılmalı.
Bu model hayata geçirilebilirse;
emekliler,
işçiler,
esnaflar,
küçük yatırımcılar
ve
vatandaşlar
kamuya ait altyapı yatırımlarının ekonomik değerine ortak olabilecek.
Böylece kamu malının birkaç şirketin kontrolüne geçmesi yerine, geniş bir vatandaş kitlesinin ortak olduğu bir yapı kurulabileceği savunuluyor.
Açıklamadaki temel slogan ise:
“Milletin malı birkaç şirketin değil, milletin kendisinin olsun.”
BU ÖNERİ NE ANLAMA GELİYOR?
Demokrat Parti Bursa’nın ortaya koyduğu öneri yalnızca Bursa çevre yollarıyla sınırlı değil.
Aslında daha büyük bir ekonomik model tartışması başlatıyor:
Kamu yatırımlarının işletme hakkı kime ait olmalı?
Vatandaş yalnızca yolun kullanıcısı mı olmalı?
Yoksa kamu tarafından yapılan büyük altyapı yatırımlarının ekonomik değerine vatandaş da ortak olabilmeli mi?
Bu soru, özelleştirme politikalarının uzun süredir devam eden tartışmalarından birine de yeniden kapı açıyor.
Bir tarafta özel sektörün işletme ve yatırım kabiliyetinin kullanılmasını savunan yaklaşım bulunuyor.
Diğer tarafta ise stratejik altyapıların kamu kontrolünde tutulması gerektiğini savunan görüş var.
Demokrat Parti Bursa’nın önerisi ise bu iki yaklaşım arasında farklı bir model öneriyor:
Halka açık ve şeffaf ortaklık.
“TRAFİK SORUNU SATIŞLA ÇÖZÜLEMEZ”
Demokrat Parti Bursa’nın açıklamasında dikkat çekilen bir diğer nokta ise özelleştirmenin Bursa’nın trafik problemini çözmeyeceği yönündeki değerlendirme.
Partiye göre Bursa’nın asıl ihtiyacı çevre yollarının satış veya işletme modeli üzerinden tartışılması değil.
Kentin ihtiyacı;
yeni ulaşım yatırımları,
alternatif güzergâhlar,
toplu taşımanın güçlendirilmesi,
ulaşım ağının planlı biçimde genişletilmesi
ve
uzun vadeli bir trafik master planı.
Çünkü bir kentte araç sayısı ve nüfus artarken ulaşım altyapısı aynı hızda büyümüyorsa, trafik sorununun yalnızca mevcut yolların işletme modelini değiştirerek çözülmesi mümkün olmayabilir.
BURSA’NIN GELECEĞİ ULAŞIM PLANLAMASINA BAĞLI
Bursa yalnızca Türkiye’nin önemli sanayi kentlerinden biri değil.
Aynı zamanda büyük bir nüfusa sahip, üretim merkezleriyle yerleşim alanlarının iç içe geçtiği, yoğun lojistik hareketliliğe sahip bir şehir.
Bu nedenle ulaşım konusu Bursa açısından sıradan bir belediye hizmeti değil.
Doğrudan doğruya;
sanayinin rekabet gücünü,
iş gücünün hareketliliğini,
ticari hayatı,
turizmi,
hava kirliliğini
ve
vatandaşın günlük yaşam kalitesini
etkileyen stratejik bir konu.
Bir çalışanın her gün trafikte fazladan harcadığı zaman bile Bursa ekonomisi açısından ciddi bir kayıp oluşturabilir.
Dolayısıyla ulaşım yatırımlarının yalnızca bugünü değil, önümüzdeki 20-30 yılı da dikkate alacak biçimde planlanması gerekiyor.
DEMOKRAT PARTİ BURSA: “KAMU YARARI ESAS ALINMALI”
Demokrat Parti Bursa İl Başkanlığı, çevre yollarının özelleştirilmesi tartışmasında temel ölçütün kamu yararı olması gerektiğini belirtiyor.
Bu yaklaşımın üç temel ayağı bulunuyor:
Şeffaflık
Bir ulaşım altyapısı özel bir işletme modeline geçirilecekse bunun bütün şartları kamuoyuna açıklanmalı.
Hesap verebilirlik
İşletmeyi üstlenen yapı yalnızca ekonomik açıdan değil, kamu hizmeti açısından da denetlenmeli.
Vatandaşın hakkı
Vatandaşın ulaşım hakkını kısıtlayacak veya ulaşım maliyetlerini ağırlaştıracak uygulamalardan kaçınılmalı.
Bu üç başlığın gerçekleşmediği bir modelin Bursa açısından yeni sorunlara yol açabileceği savunuluyor.
“YOL SADECE YOL DEĞİLDİR”
Tartışmanın belki de en önemli boyutu burada.
Bir yol sadece asfalt değildir.
Bir yol;
işe ulaşmaktır.
Hastaneye ulaşmaktır.
Çocuğunu okula götürmektir.
Ürünü pazara ulaştırmaktır.
Fabrikaya işçi götürmektir.
Esnafın müşterisine ulaşmasıdır.
Şehrin ekonomik hayatının damarlarından biridir.
Bu nedenle stratejik ulaşım altyapılarının geleceği belirlenirken sadece gelir-gider hesabı yapılmasının yeterli olmayacağı belirtiliyor.
Özellikle Bursa gibi yoğun nüfuslu ve güçlü sanayi altyapısına sahip bir kentte ulaşım yatırımlarının sosyal boyutunun da hesaba katılması gerekiyor.
BURSA HALKI NE İSTİYOR?
Bugün Bursalıların önemli bir bölümünün ortak beklentisi oldukça açık:
Daha az trafik.
Daha güvenli yollar.
Daha hızlı ulaşım.
Daha güçlü toplu taşıma.
Daha fazla alternatif güzergâh.
Daha öngörülebilir ulaşım maliyetleri.
Vatandaşın önceliği, yolun kimin tarafından işletildiğinden çok, o yolu hangi şartlarla kullanacağı.
Bu nedenle özelleştirme tartışmasının merkezine vatandaşın koyulması gerektiği savunuluyor.
ALİ KAMİL GORAL’DAN DESTEK
Demokrat Parti Bursa İl Yöneticisi Alirıza Gültekin tarafından hazırlanan talebe Demokrat Parti Bursa İl Başkanı Ali Kamil Goral’ın da destek vermesi, konunun parti teşkilatı açısından ortak bir siyasi tutuma dönüştüğünü gösteriyor.
Goral ve Gültekin’in ortaya koyduğu yaklaşım, çevre yollarının geleceği konusunda kamu yararının öncelenmesi gerektiği görüşüne dayanıyor.
Bu açıklama aynı zamanda Demokrat Parti Bursa’nın kent gündemindeki ulaşım sorunlarına daha görünür biçimde müdahil olacağının da işareti olarak değerlendirilebilir.
YENİ TARTIŞMA: HALKA ARZ MODELİ GERÇEKÇİ BİR ALTERNATİF Mİ?
Borsa İstanbul üzerinden halka arz önerisi ise önümüzdeki dönemde ayrıca tartışılabilecek bir başlık.
Bu modelin nasıl uygulanacağı, hangi varlıkları kapsayacağı, vatandaşın hangi haklara sahip olacağı ve elde edilecek gelirlerin nasıl kullanılacağı gibi çok sayıda teknik ayrıntının ortaya konulması gerekecek.
Ancak önerinin siyasi mesajı oldukça açık:
Kamu malının ekonomik değerinden yalnızca büyük şirketler değil, vatandaş da yararlanmalı.
Bu yaklaşım, özelleştirme tartışmasına farklı bir perspektif getiriyor.
BURSA’NIN YOLLARI KİMİN?
Tartışmanın sonunda ortaya çıkan temel soru aslında son derece basit:
Bursa’nın yolları kimin?
Bir yol kamu kaynaklarıyla yapılmışsa, o yolun işletilmesinde temel amaç ne olmalı?
En yüksek ticari gelir mi?
Yoksa vatandaşın ulaşım hakkı ve kamu yararı mı?
Demokrat Parti Bursa’nın verdiği cevap açık:
“Bursa’nın yolları Bursa halkına aittir.”
Bu nedenle parti, çevre yollarının özelleştirilmesine karşı olduğunu ilan ederken, kamu yatırımlarının geleceğinin şeffaf, hesap verebilir ve vatandaşın ortaklığını mümkün kılan modeller üzerinden değerlendirilmesini istiyor.
SONUÇ: BURSA’NIN TRAFİK SORUNU İÇİN SATIŞ DEĞİL, PLANLAMA GEREKİYOR
Bursa’nın trafik sorunu artık günlük yaşamın sıradan bir parçası olmaktan çıktı.
İşe giden vatandaşın zamanını,
öğrencinin eğitim hayatını,
esnafın ticaretini,
sanayicinin lojistiğini,
hastanın sağlık hizmetine ulaşımını
ve kentin genel yaşam kalitesini etkileyen büyük bir mesele haline geldi.
Bu nedenle çevre yollarının geleceğine ilişkin her kararın çok daha geniş bir perspektifle değerlendirilmesi gerekiyor.
Demokrat Parti Bursa İl Yöneticisi Alirıza Gültekin’in hazırladığı ve İl Başkanı Ali Kamil Goral’ın destek verdiği açıklama da bu tartışmayı yeniden Bursa’nın gündemine taşıdı.
Partinin mesajı net:
Çevre yolları Bursa’nın trafik yükünü taşıyan stratejik ulaşım damarlarıdır.
Bursa halkının ulaşım hakkı ekonomik bir işletme modelinin gerisine atılmamalıdır.
Kamu yatırımları şeffaf olmalıdır.
Vatandaş sürecin dışında bırakılmamalıdır.
Ve eğer kamuya ait köprü ve otoyolların ekonomik değerinden söz edilecekse, Demokrat Parti Bursa’nın önerisi de açık:
“Milletin malı birkaç şirketin değil, milletin kendisinin olsun.”
Bursa’nın artık yeni bir tartışmaya değil, uzun vadeli, bilimsel, şeffaf ve halkın çıkarlarını önceleyen bir ulaşım planına ihtiyacı var.
Çünkü mesele yalnızca bir yolun nasıl işletileceği değil.
Mesele, Bursa’nın nasıl bir şehir olarak yaşayacağıdır.
