11 Eylül 2001 sabahı, Dünya Ticaret Merkezi’ne düzenlenen saldırılar sırasında NASA astronotu Frank Culbertson, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görevli olarak Dünya’nın yüzlerce kilometre üzerindeydi. İstasyondan New York’un üzerinde yükselen yoğun dumanları gören Culbertson, gördüklerini Houston’daki görev kontrol merkeziyle paylaştı ve o anların ağırlığını dile getirdi.
O gün ISS’teki ekip, hem şok hem de belirsizlik içindeydi; Culbertson, ABD’nin doğu kıyısını tarayarak Washington ya da başka yerlerde benzer olayların olup olmadığını anlamaya çalıştıklarını belirtti ve hayatını kaybedenler için dua ettiklerini söyledi.
Uzaydan Görülenler ve Mesajlar
Culbertson, New York’taki yangın bulutlarının uzaydan açıkça seçilebildiğini vurguladı: “New York’u ve yangınlardan yükselen dumanı görebiliyoruz.” Aynı zamanda ülkesindeki saldırının boyutunu düşünürken, uzaydayken yaptıklarının ne kadar küçük kaldığını da kabul etti. Bir gün sonra yayımladığı açık mektubunda bu karanlık günün ardından duygularını daha detaylı anlattı.
Mektubunda şu sözlere yer verdi: “Dünya bugün değişti.” Culbertson, uzayın sunduğu güzellik ile aşağıdaki yıkım arasındaki çarpıcı tezatı ifadesiyle aktardı ve “Böylesine olağanüstü bir noktadan kendi ülkenizdeki yaralardan duman yükseldiğini görmek korkunç.” diye yazdı.
Olayın Ardından Yapılanlar
11 Eylül saldırılarında dört yolcu uçağı kaçırılmış; iki uçak Dünya Ticaret Merkezi’ne, biri Pentagon’a çarpmış, dördüncüsü ise Pennsylvania’da düşmüştü. Culbertson, saldırıların sorumlularının adalete teslim edilmesini istedi ve New York halkına uzaktan destek mesajı gönderdi: “New Yorklular, şehriniz uzaydan hala çok güzel görünüyor.”
Frank Culbertson, 12 Ağustos 2001’de Discovery ile İstasyon’a ulaşmış; Vladimir Dezhurov ve Mikhail Tyurin ile birlikte Expedition 3 mürettebatını oluşturmuştu. Görev Aralık 2001’e kadar sürdü ve bu, Culbertson’ın üçüncü ve son uzay uçuşuydu. NASA’dan Ağustos 2002’de emekli olduktan sonra özel sektörde çalışmaya başladı.
Anma ve Destek Çalışmaları
Saldırıların ardından NASA, acil durum yetkililerine teknik destek verdi ve sonraki yıllarda kurbanlara ve ailelerine yönelik anma faaliyetleri düzenledi. Bunların en dikkat çekeni, saldırıdan yaklaşık üç ay sonra uzaya gönderilen binlerce küçük ABD bayrağıydı. 5 Aralık 2001’de fırlatılan Endeavour’un STS-108 görevinde taşınan yaklaşık 6 bin bayrak, Dünya’ya geri getirildikten sonra özel anma paketlerine yerleştirildi.
Bu paketler, 14 Haziran 2002’de Amerikan Doğa Tarihi Müzesi’nde başlayan törenlerle 11 Eylül kurbanlarının ailelerine takdim edildi; böylece uzayın sessizliği, yeryüzündeki anma çabalarına sembolik bir katkı sunmuş oldu.