Orta Doğu’dan yapılan ham petrol ve petrol ürünü sevkiyatları, son bir haftada deniz güvenliğindeki endişeler nedeniyle belirgin şekilde azaldı. Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırı sayısının artması ve Yemen merkezli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik taarruzlarını yükseltmesi, bölgedeki sevkiyat hatlarını baskı altına aldı.
İran destekli aktörlerin Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlere müdahalesi ile Kızıldeniz bölgesinde artan tehditler, küresel enerji akışında dalgalanmalara yol açtı. Diplomatik çabalar ve alternatif rota arayışları bazı toparlanma sinyalleri verse de, riskler devam ediyor.
Gözlemler ve veri göstergeleri
UKMTO ve uluslararası deniz güvenliği kaynaklarının raporlarına göre, 5-12 Ekim döneminde Hürmüz ve çevresinde en az 14 saldırı, saldırı girişimi veya engelleme vakası kaydedildi. 12 Ekim’de yalnızca bir günde 6 gemi hedef alındı, bu da bölgedeki saldırı yoğunluğunun son dönemdeki en yüksek seviyesine işaret ediyor.
Kpler’in analizleri, Hürmüz ve Umman Körfezi çıkışlı yüklemeler ile Kızıldeniz çıkışlı ham petrol, petrol ürünleri ve kimyasal sıvı ürün ihracatında keskin düşüşler olduğunu ortaya koydu. 8 Ekim’de günlük 21,1 milyon varil olan seviye, 11 Ekim’de 6,7 milyon varile; sonraki günlerde ise 10,4 ve 8,3 milyon varil seviyelerine geriledi.
Boğazlardan gemi geçişleri
Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemi sayıları 22 Temmuz’dan bu yana görülen düşük seviyelere indi. 12 Ekim’de sadece 6 ticari gemi boğazı kullandı; önceki günlerde sırasıyla 32, 24, 11 ve 12 gemi geçişi kaydedilmişti. Bu düşüş, bölgenin genel ihracat hacmini savaş öncesindeki ortalamaların oldukça altına çekti.
Kızıldeniz ve Babülmendeb Boğazı’nda ise geçişler dalgalı bir seyir izliyor. Babülmendeb’den 8-12 Ekim döneminde sırasıyla 35, 41, 39, 46 ve 32 ticari gemi geçti. Ancak Husilerin bölgedeki deniz ablukası girişimleri ve Babülmendeb kontrolüne yönelik çabaları, bu koridoru da risk altına sokuyor.
Riskin küresel etkileri
Uzmanlar, Husilerin Kızıldeniz ve Babülmendeb üzerindeki saldırı ve kontrol girişimlerinin küresel deniz ticaretine ve enerji arz güvenliğine ciddi tehdit oluşturduğunu vurguluyor. Analistler, Hürmüz ile Babülmendeb boğazlarında eş zamanlı ve büyük çaplı bir arz kesintisinin piyasalar üzerinde daha büyük bir baskı yaratacağı uyarısında bulunuyor.
Sonuç olarak, mevcut çatışma dinamikleri ve artan deniz saldırıları, Orta Doğu’nun enerji ihracatını kısa vadede baskılayabilir; bu nedenle sektör oyuncularının alternatif rotaları, güvenlik önlemlerini ve diplomatik gelişmeleri yakından takip etmesi gerekiyor.
