1050 KONUTLAR’DA DÖNÜŞÜM NEDEN YENİ BİR DOĞANBEY’E DÖNÜŞÜYOR?

Müteahhitler ne bekliyor, Büyükşehir ve Osmangazi Belediyesi yapı kullanma izinlerini neden vermiyor? Hak sahipleri “Evimize ne zaman taşınacağız?” diye soruyor

BURSA – Bursa’nın Osmangazi ilçesi Akpınar Mahallesi’nde yıllardır beklenen 1050 Konutlar Kentsel Dönüşüm Projesi, bölgedeki eski yapıların yenilenmesi açısından önemli bir adım olarak başlamıştı. Ancak bugün gelinen noktada, yeni binaların tamamlanmasıyla birlikte bu kez başka bir sorun gündeme geliyor:

İnşaatı biten veya büyük ölçüde tamamlanan yapılarda yapı kullanma izin belgeleri neden gecikiyor?

Müteahhitler hangi işlemlerin tamamlanmasını bekliyor?

Büyükşehir Belediyesi ile Osmangazi Belediyesi arasındaki yetki ve sorumluluk paylaşımında sorun mu var?

Ve en önemlisi;

Yıllarca kentsel dönüşüm bekleyen 1050 Konutlar sakinleri, yeni binalarına taşınabilmek için neden bir kez daha beklemek zorunda kalıyor?

Bu sorular, bölgede giderek büyüyen tartışmanın merkezinde bulunuyor.

1050 KONUTLAR’IN HİKÂYESİ 2012’DE BAŞLADI

1050 Konutlar bölgesinin dönüşüm hikâyesi aslında yeni değil.

Akpınar Mahallesi’nde 1980’li yıllarda inşa edilen ve 2 bin 290 konuttan oluşan 229 blokluk bölge, 2012 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı ilan edildi.

Bölgedeki yapıların fiziksel ve ekonomik ömrünü tamamladığı, olası bir depremde can ve mal güvenliği açısından risk oluşturduğu belirtiliyordu.

Ancak aradan yıllar geçti.

Projeler hazırlandı.

Alternatif modeller gündeme geldi.

Hak sahipleriyle görüşmeler yapıldı.

Fakat dönüşüm bir türlü hayata geçirilemedi.

2013 yılında hazırlanan proje bölge halkından beklenen desteği görmedi. 2017-2020 döneminde özel sektör ve bazı sivil toplum kuruluşları tarafından hazırlanan alternatif projeler ise çeşitli imar ve mülkiyet sorunları nedeniyle uygulanamadı.

2023’TE “ARTIK DÖNÜŞÜM BAŞLIYOR” DENİLDİ

Yıllarca süren tartışmaların ardından Bursa Büyükşehir Belediyesi yeni bir planlama yaptı.

Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan plan değişikliğiyle bölgedeki blokların kendi parsellerinde dönüşebilmesinin önü açıldı ve yapılaşma koşulları zemin+7 kat olarak düzenlendi.

Belediyenin açıklamasına göre yeni planla birlikte hak sahiplerinin kendi müteahhitleriyle anlaşabilmesinin önü açıldı.

Yeşil alanlar, okullar, camiler, sağlık tesisleri ve mevcut yolların korunacağı belirtildi.

Yapılan ankette 229 blokta bulunan 2 bin 290 hanenin yüzde 90’ına ulaşıldığı, ankete katılanların yüzde 96’sının plan değişikliğine olumlu görüş verdiği açıklandı.

2023 yılında ilk yıkımların başlamasıyla birlikte kamuoyuna verilen mesaj açıktı:

1050 Konutlar’da 11 yıllık hikâye sona eriyor ve dönüşüm artık başlıyordu.

Ancak bugün başka bir soru ortaya çıkıyor:

Dönüşümün inşaat aşaması tamamlanırken neden iskan aşamasında yeni bir düğüm oluşuyor?

MÜTEAHHİTLER NEYİ BEKLİYOR?

Bölgede vatandaşların en fazla merak ettiği konulardan biri müteahhitlerin durumu.

Bir tarafta yıllardır evlerine kavuşmayı bekleyen hak sahipleri bulunuyor.

Diğer tarafta ciddi maliyetlerle inşaat yapan müteahhitler var.

İnşaat maliyetlerinin son yıllarda büyük ölçüde artması, özellikle uzun süre devam eden projelerde müteahhitlerin finansman yükünü artırıyor.

Dolayısıyla yapıların tamamlanmasına rağmen iskan ve diğer resmi işlemlerin tamamlanamaması, hem vatandaş hem de müteahhit açısından yeni bir ekonomik ve hukuki belirsizlik yaratıyor.

Burada cevaplanması gereken soru şu:

Müteahhitlerin yapı kullanma izin belgesi alabilmesi için hangi eksikliklerin tamamlanması gerekiyor?

Bu eksiklikler tek tek neler?

Hangi kurum hangi işlemi yapacak?

İşlemlerin tamamlanmasının önünde teknik bir sorun mu var?

Yoksa belediyeler arasında koordinasyon problemi mi yaşanıyor?

BÜYÜKŞEHİR’İN 2026 AÇIKLAMASI DİKKAT ÇEKİCİ

Aslında 1050 Konutlar’daki iskan tartışmasının önemli bir ipucu, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin 30 Nisan 2026 tarihli açıklamasında yer alıyor.

Büyükşehir Belediyesi, 1050 Konutlar Kentsel Dönüşüm Alanı içerisinde bulunan 6094 ada 33 parseldeki bir yapının tahliye edilerek yıkıldığını duyurdu.

Belediyenin açıklamasına göre söz konusu yapı, bölgede otopark ruhsatları ile yapı kullanma izin belgelerinin düzenlenmesine engel oluyordu.

Yapının kaldırılmasıyla birlikte bölgedeki ruhsat ve iskan işlemlerinin önündeki engelin de ortadan kaldırıldığı belirtildi.

Bu açıklama, kamuoyunda şu soruyu daha da önemli hale getiriyor:

Eğer bir yapı, 1050 Konutlar’daki ruhsat ve iskan işlemlerinin önünde engel oluşturabiliyorsa, bölgede başka hangi teknik, hukuki veya idari sorunlar bulunuyor?

Ve daha önemlisi:

Bu sorunların tamamı gerçekten çözüldü mü?

BÜYÜKŞEHİR “ENGEL KALDIRILDI” DİYOR; PEKİ SAHADAKİ DURUM NE?

Büyükşehir Belediyesi’nin açıklamasına göre söz konusu alanla ilgili hukuki ve idari süreç tamamlandı ve yapının kaldırılmasıyla ruhsat ve iskan işlemlerinin önündeki engel ortadan kalktı.

Ancak bölgede yaşayanların ve inşaat sürecinin içerisinde bulunanların cevabını beklediği soru bundan sonra başlıyor.

Tüm projelerde yapı kullanma izinleri verilebiliyor mu?

Eğer verilemiyorsa;

Neden?

Eksik evrak mı var?

Otopark sorunu mu var?

Altyapı sorunu mu var?

Parsel bazında teknik eksiklikler mi bulunuyor?

Ortak alanlarla ilgili problemler mi var?

Yoksa belediyeler arasında imar ve ruhsat uygulamalarına ilişkin farklı değerlendirmeler mi söz konusu?

Bunların her biri kamuoyuna açık biçimde açıklanmak zorunda.

Çünkü burada söz konusu olan yalnızca bir inşaat ruhsatı değil.

Binlerce insanın evine taşınma hakkı ve yıllardır beklediği yeni yaşam alanı söz konusu.

OSMANGAZİ BELEDİYESİ’NİN SORUMLULUĞU NEREDE BAŞLIYOR, NEREDE BİTİYOR?

1050 Konutlar konusunda en fazla tartışılması gereken başlıklardan biri de Bursa Büyükşehir Belediyesi ile Osmangazi Belediyesi arasındaki görev ve yetki paylaşımı.

Büyükşehir Belediyesi kendi resmi açıklamalarında imar planı ve dönüşüm sürecinde önemli bir rol üstlendiğini belirtiyor.

Öte yandan yapı ruhsatı, yapı kullanma izinleri, uygulama ve denetim süreçlerinin hangi aşamasında hangi belediyenin sorumlu olduğu konusunda vatandaşın kafasında soru işaretleri oluşabiliyor.

Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin resmi birim açıklamasında, ilgili mevzuat kapsamında yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi işlemlerinin yürütüldüğü belirtiliyor.

Dolayısıyla artık vatandaşın önüne çok açık bir tablo konulması gerekiyor:

Hangi bina hangi aşamada?

Hangi binanın iskanı neden verilmedi?

Eksik olan belge veya işlem nedir?

Sorumlu kurum hangisidir?

Eksiklik ne zaman giderilecektir?

Bu soruların cevabı verilmeden bölgede oluşan belirsizliğin sona ermesi kolay görünmüyor.

“YENİ BİR DOĞANBEY OLUR MU?” ENDİŞESİ

Bursa’da kentsel dönüşüm denildiğinde vatandaşların aklına gelen en tartışmalı örneklerden biri Doğanbey.

Doğanbey projesi yıllarca kent kamuoyunda mimari, şehircilik, yoğunluk ve yaşam kalitesi açısından tartışıldı.

Bugün 1050 Konutlar’da yaşayan veya yeni konutlarına taşınmayı bekleyen vatandaşların en büyük korkusu ise şu:

“Yıllarca dönüşüm bekledik. Şimdi de yeni binalarımızda başka bir sorunla karşılaşmayalım.”

Bu nedenle “1050 Konutlar yeni bir Doğanbey mi oluyor?” sorusu, yalnızca mimari bir tartışma olarak görülmemeli.

Buradaki temel mesele;

vatandaşın mağdur olup olmayacağıdır.

Eğer yeni konutlar tamamlanıyor ancak vatandaşlar çeşitli idari ve teknik nedenlerle evlerine taşınamıyorsa, dönüşümün yalnızca binanın yenilenmesiyle tamamlanmadığı açıktır.

Kentsel dönüşüm;

yıkım + inşaat + ruhsat + altyapı + iskan + yaşam alanı

bütünlüğü içerisinde değerlendirilmelidir.

KENTSEL DÖNÜŞÜM BİNA YAPMAKTAN İBARET DEĞİL

1050 Konutlar örneği Bursa’nın kentsel dönüşüm politikası açısından da önemli bir test niteliğinde.

Çünkü kentsel dönüşümün amacı yalnızca eski binayı yıkıp yerine yeni bina yapmak değildir.

Yeni binanın;

ruhsatının,
yapı denetiminin,
altyapısının,
otoparkının,
ortak alanlarının,
çevre düzenlemesinin,
ulaşım bağlantılarının

ve nihayetinde yapı kullanma izin belgesinin tamamlanmış olması gerekir.

Aksi halde vatandaş eski binadan çıkarılmış, yeni binaya ise tam olarak yerleşememiş olur.

Bu da dönüşümün amacına ters bir tablo yaratabilir.

RESMİ RAPORLARDA DA İSKAN VE OTOPARK BAŞLIĞI YER ALIYOR

Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin 2026-2028 dönemine ilişkin performans dokümanında “1050 Konutlar Kentsel Dönüşüm Projesi Yapı Kullanma İzin Belgesi Oranı” ayrı bir performans göstergesi olarak yer alıyor.

Aynı dokümanda bölge otoparklarına düzenlenen yapı ruhsatı oranı da ayrıca izlenen göstergeler arasında bulunuyor.

Bu ayrıntı son derece önemli.

Çünkü resmi belgelerde bile 1050 Konutlar’da yapı kullanma izin belgesi ve otopark ruhsatları ayrı birer süreç ve performans konusu olarak takip ediliyor.

Bu durumda vatandaşın sorması son derece doğal:

“Madem bu işlemler planlanıyor ve takip ediliyor, neden bazı binalarda süreç hâlâ tamamlanamıyor?”

MÜTEAHHİT DE HAK SAHİBİ DE BEKLİYOR

Bugünkü tablonun en dikkat çekici tarafı ise iki farklı tarafın aynı noktada buluşması.

Bir tarafta;

“Evimi ne zaman teslim alacağım?”

diyen hak sahibi var.

Diğer tarafta;

“İnşaatı tamamladım, resmi süreçlerin tamamlanmasını bekliyorum.”

diyen müteahhit bulunuyor.

Her iki tarafın da ortak beklentisi ise aynı:

Sürecin bir an önce netleşmesi.

Belirsizliğin devam etmesi halinde maliyetler artıyor, taşınma planları erteleniyor ve vatandaşın güveni zedeleniyor.

BELEDİYELERE 10 KRİTİK SORU

1050 Konutlar’daki tartışmanın sona ermesi için Büyükşehir Belediyesi ve Osmangazi Belediyesi’nin kamuoyuna açık şekilde şu sorulara cevap vermesi gerekiyor:

1. 1050 Konutlar’da toplam kaç blokta inşaat tamamlandı?

2. Kaç binada yapı kullanma izin belgesi düzenlendi?

3. Kaç binada iskan işlemi bekliyor?

4. İskan bekleyen binaların her biri için gerekçe nedir?

5. Otopark ruhsatı sorunu tamamen çözüldü mü?

6. Altyapı açısından tamamlanması gereken işler var mı?

7. Büyükşehir Belediyesi ile Osmangazi Belediyesi arasında işlemlerin tamamlanması açısından bekleyen bir yazışma veya onay bulunuyor mu?

8. Müteahhitlerin yerine getirmesi gereken eksiklikler nelerdir?

9. Belediyelerin yerine getirmesi gereken işlemler nelerdir?

10. 1050 Konutlar’da tüm hak sahiplerinin yeni konutlarına taşınabileceği tarih için resmi bir takvim var mı?

VATANDAŞ ARTIK TARİH DEĞİL, TAKVİM İSTİYOR

1050 Konutlar sakinleri artık yeni bir proje açıklaması veya yeni bir temel atma töreni beklemiyor.

Onların beklentisi çok daha somut:

“Binamız ne zaman bitecek?”

“İskan ne zaman çıkacak?”

“Anahtarımızı ne zaman alacağız?”

“Evimize ne zaman taşınacağız?”

Bursa’nın en büyük kentsel dönüşüm başlıklarından biri olan 1050 Konutlar’da artık kamuoyunun önüne açık ve anlaşılır bir takvim konulması gerekiyor.

Çünkü yıllardır süren dönüşüm sürecinin yeni bir bekleme dönemine dönüşmesi, vatandaşların haklı endişelerini büyütebilir.

BURSA’NIN DÖNÜŞÜM SINAVI

1050 Konutlar yalnızca Akpınar Mahallesi’nin meselesi değil.

Bursa, deprem riski nedeniyle önümüzdeki yıllarda çok daha büyük kentsel dönüşüm süreçleriyle karşı karşıya.

Bu nedenle 1050 Konutlar’da yaşanacak her sorun, Bursa’nın gelecekteki dönüşüm politikaları açısından da önem taşıyor.

Eğer süreç başarıyla tamamlanırsa 1050 Konutlar, vatandaşın, müteahhidin ve kamu kurumlarının aynı hedef doğrultusunda çalıştığı başarılı bir dönüşüm modeli olabilir.

Ancak ruhsat, otopark, iskan, altyapı ve kurumlar arası koordinasyon sorunları çözülemezse, yıllarca beklenen dönüşüm bu kez başka bir mağduriyet tartışmasının merkezine oturabilir.

İşte bu nedenle bugün sorulması gereken soru şudur: