YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, 131 yatırım fonunda yaşanan mağduriyetleri gidermeye yönelik kanun teklifini kamuoyuna sundu. Teklif, yatırımcıların gerçek para hareketlerine göre hesaplama yapıp haksız kazançları fona geri almayı ve varlıkları değerinde satarak elde edilen geliri mağdurlara dağıtmayı amaçlıyor.
Özlale, önerilen yöntemin kamu kaynaklarına veya ek vergiye ihtiyaç duymadan, doğru bir tasfiye süreciyle mağduriyetin büyük bölümünü giderebileceğini belirtti.
Gerçek kayıp tespiti ve hesaplama
Her yatırımcı için ayrı hesap oluşturularak, Merkezi Kayıt Kuruluşu, bankalar ve saklayıcı kuruluş kayıtlarından kişinin fona yatırdığı ve fondan çektiği tutarlar belirlenecek. Bu tutarlar enflasyona göre güncellenecek ve kağıt üzerindeki fakat tahsil edilmemiş getiriler alacak olarak sayılmayacak. Hesaplamada esas olan gerçek para hareketidir; gösterge niteliğindeki nominal getiriler dikkate alınmayacak.
İade taleplerinde eşitlik ve ‘eşit işlem tarihi’
Tasfiye kurulu, yatırımcılar arasında ödeme farklılıklarının oluştuğu anı eşit işlem tarihi olarak belirleyecek. Bu tarihten sonra gelen iade talepleri paralel sırada değerlendirilecek ve daha önce yapılan ödemeler nihai hesapta mahsup edilecek. Böylece iade talimatının verildiği saat mağduriyeti belirlemeyecek şekilde bir adil dağıtım hedefleniyor.
Haksız kazançların ve fazla ücretlerin geri alınması
Fonların kuruluşundan itibaren ilişkili kişi işlemleri, ilk yatırımcı hareketleri ve olağandışı para çıkışları incelenecek; hukuka aykırı veya gerçek ekonomik değere dayanmayan kazançlar fona iade edilecek. Yönetim, performans, danışmanlık ve dağıtım ücretleri nihai tasfiye değeri üzerinden yeniden hesaplanacak; fazla tahsil edilen tutarların enflasyon farkı ve kanuni faiziyle geri alınması öngörülüyor.
Varlıkların korunması ve tasfiye kurulu
Teklife göre SPK gözetiminde çıkar ilişkisi bulunmayan beş kişilik bir tasfiye kurulu kurulacak. Kurul kayıtları toplayıp dava süreçlerini takip edecek ve varlıkların panikle, piyasa değerinin çok altında elden çıkarılmasını önlemeye çalışacak. Amaç, yatırımcılar arasında servet transferi oluşmasını engellemektir.
Geçici ödemeler ve şeffaf takip
Mevcut nakit ve kolay satılabilir varlıklardan ilk 90 gün içinde yatırımcılara geçici ödemeler yapılabilecek; daha sonra tahsil edilen tutarlar ek ödeme olarak dağıtılacak. Her mağdur kendi hesabındaki bakiye, hesaplanan alacak ve yapılan ödemeleri görebilecek ve hesaplamalara itiraz edebilecek. SPK, sürece ilişkin üç ayda bir kamuoyuna ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’na rapor sunacak.
Soruşturma, itiraz ve hukuki mekanizmalar
Tasfiye kurulu haksız kazanç şüphesi belirlediğinde ilgili kişilerin mal varlığının dondurulması için Ankara 1. Sulh Ceza Hâkimliği’ne başvuracak; ilgili kişiye üç günlük itiraz süresi tanınacak. İtiraz idare mahkemesinde değerlendirilecek ve Danıştay yoluna gidilebilecek. Haksız kazanç tespit edilirse mal varlığına el konulacak; haklı çıkan kişinin parası nemalandırılmış şekilde iade edilecek.
Hedeflenen sonuç ve gerekçe
Özlale, mevcut yöntem sürdürülürse yatırımcıların yalnızca %10–15’ini geri alabileceğini, önerdikleri yöntemin ise bu oranı %80’in üzerine çıkarabileceğini savundu. Teklif, düşük ve orta gelirli birçok yatırımcının temel ihtiyaçlarını korumaya yardımcı olmayı hedefliyor ve kamu otoritesinin denetim eksikliklerine dikkat çekiyor.
YENİ Parti’nin önerisi, haksız kazançların geri alınması, ücretlerin düzeltilmesi ve varlıkların korunması yoluyla mağduriyetleri asgariye indirmeyi amaçlayan bütüncül bir tasfiye modelini öngörmektedir.
