Almanya’da Cumhurbaşkanlığı Süreci ve Beklentiler
Almanya, kuruluşu itibarıyla yetmiş yedi yıl içinde on iki erkek cumhurbaşkanı ile yönetildi. Bu liste Theodor Heuss ile başlayıp, Frank-Walter Steinmeier ile devam etmektedir.
2027 Yılında Görevini Devredecek Steinmeier, mevcut görev süresinin sona ermesi nedeniyle anayasa gereği üçüncü kez aday olamayacak ve 18 Mart 2027 tarihinde görevine veda edecek. Kamu yayın kurumu Tagesschau’ya göre, halefini seçecek 18. Federal Seçiciler Kurulu 30 Ocak 2027 tarihinde tarihi Reichstag binasında toplanacak. Seçim öncesi kadın devlet başkanı beklentisi, siyaset sahnesinde bir güç mücadelesine sahne oluyor.
Koalisyon Ortakları Kadın Cumhurbaşkanında Israrcı Die Zeit gazetesine göre, Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Yeşiller bu konuda net bir tutum sergiliyor. SPD Federal Meclis Grubu İdari Menajeri Dirk Wiese ile genel başkan yardımcısı Alexander Schweitzer, artık bir kadın cumhurbaşkanının zamanının geldiğini savunuyor. Schweitzer, Der Spiegel’e yaptığı açıklamada, siyasi merkezde bu yönde geniş bir uzlaşma olduğunu belirtti. Hristiyan Demokrat kanadından gelen itirazlara karşılık, Schweitzer CDU’nun toplumun çoktan geride bıraktığı eski yaklaşımlara dönüş riski taşıdığını ifade etti. Yeşiller Federal Meclis Grubu Eş Başkanı Katharina Dröge de bu görüşe katılarak, erkek egemen devlet başkanlığı zincirinin 2027’de kırılması gerektiğini vurguladı. Eski Rheinland-Pfalz Eyalet Başbakanı Malu Dreyer, bu değişimin hem Almanya’daki hem de dünya genelindeki kadınlara cesaret vereceğini dile getirdi.
CSU, Ilse Aigner İsmini Masaya Sürdü, İttifak İçi Şüpheler Büyüyor İktidarın büyük kanadını oluşturan Birlik partileri (CDU/CSU) arasında ise durum daha karmaşık. CSU Genel Başkanı Markus Söder, Bavyera Eyalet Parlamentosu Başkanı Ilse Aigner’in ortak aday olarak gösterilmesi için yoğun bir kampanya yürütüyor. Aigner, eski Federal Tarım Bakanı olarak dikkat çekiyor. Der Spiegel’in raporlarına göre, Aigner son CSU kurultayında Alman bayrağının renkleriyle dikkat çekici bir görünüm sergiledi. Ancak Başbakan Merz’in temkinli tavrı, konunun henüz netlik kazanmadığını gösteriyor.
CDU Cephesi Liyakat Ölçütünü Öne Sürdü Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) tarafında Başbakan Friedrich Merz, şimdiye kadar kesin bir taahhüt vermekten kaçındı. Geçen yıl, 2027’de bir kadın cumhurbaşkanı seçmesini olumlu bir gelişme olarak değerlendirmişti. Ancak bu ifade, kesin bir zorunluluk anlamına gelmediği partisindeki kurmaylarca vurgulanıyor. Eyalet seçimlerinin ardından CDU’lu eyalet başbakanları, cumhurbaşkanı adayının belirlenmesinde söz hakkı talep etti. Eski Anayasa Mahkemesi Yargıcı Udo di Fabio ve mevcut Anayasa Mahkemesi Başkanı Stephan Harbarth da kulislerde adı geçen isimler arasında. Hessen Başbakanı Boris Rhein’ın adı sızdığı zaman, Birlik içinde kadın cumhurbaşkanı beklentisinin çok da sert bir zorunluluk olmadığı kaydedildi. Rhein, yarışta yer almayacağını belirtmiş olsa da, bu durum erkek aday ihtimalini canlı tutuyor.
Seçiciler Kurulu Aritmetiği Kararı Koalisyona Bırakıyor SPD, kendi adayıyla yarışa katılmıyor ama partinin Aigner’e karşı belirgin bir sempatisi var. SPD Grup Başkanı Matthias Miersch, Aigner’i demokratik değerlere olan bağlılığı ve aşırı sağa karşı net tavrı bakımından olumlu bir şekilde tanımladı. Federal Seçiciler Kurulu, 630 Federal Meclis milletvekilinden ve 630 eyalet parlementosundan gelen delegelerden oluşan toplam bin 260 üyeden meydana geliyor. Eyaletler beyanda bulunurken, sanatçılar, sporcular ve bilim insanları da dahil edilebiliyor. İlk iki turda en az 631 delegenin salt çoğunluğunu almak yeterli; eğer üçüncü tura kalınırsa, basit çoğunluk gerekiyor. Kurulda en fazla üyeye sahip olan grup CDU/CSU iken, onları AfD ve Yeşiller takip ediyor. İktidardaki Birlik partileri ile SPD toplam sandalye sayısıyla salt çoğunluğu aşarken, bu durum Başbakan Merz ile ortaklarının mutabakatında belirleyici bir unsur haline geliyor. Gözler, Merz’in CDU yönetim toplantısındaki performansına ve cumhuriyet tarihinde ilk kez bir kadına Bellevue Sarayı’nın anahtarını verip veremeyeceğine çevrildi.
Almanya’da Cumhurbaşkanı Nasıl Seçiliyor? Almanya’da cumhurbaşkanının seçilme süreci, doğrudan oy verme yöntemi ile gerçekleşmiyor. Cumhurbaşkanı, Federal Kongre tarafından gizli oylama ile belirleniyor, bu kongre en geniş katılımlı parlamentar organlardan biri olarak kabul ediliyor. Federal Kongre, cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde toplanıyor ve iki eşit kademe içermektedir. İlk yarısını Federal Meclis’teki tüm milletvekilleri oluştururken, diğer yarısını ise 16 eyalet parlamentosunun belirlediği eşit sayıda delege grubu katılmaktadır. Eyaletlerin belirlediği bu delegeler arasında yerel parlamenterlerin yanı sıra kamuoyunda tanınan sporcular ve sanatçılar da bulunabiliyor. Almanya’da cumhurbaşkanlığı için başvuranlar, en az 40 yaşında olmalı, Alman vatandaşlığı taşımalı ve Federal Meclis seçimlerinde oy kullanma hakkına sahip olmalıdır. Seçim günü, mecliste adaylarla ilgili herhangi bir tartışma yapılmadan, delegeler doğrudan sandık başına giderek gizli oylarını kullanmaktadır.
5 Yıl Görevde Kalabiliyor Seçim süreci en fazla üç turdan oluşuyor. İlk iki turda aday, Federal Kongre üyelerinin yarısından fazlasının oyunu alarak mutlak çoğunluğu sağlamalıdır. Eğer iki turda da en az yüzde 50 desteği toplayamazsa, üçüncü tura geçilir. Bu son turda, mutlak çoğunluk şartı kaldırılır ve en fazla oy alan aday, Almanya’nın yeni cumhurbaşkanı olarak ilan edilir. Seçilen cumhurbaşkanı beş yıl boyunca görevde kalır. Anayasa gereği, bir kişi bu makamda art arda en fazla iki dönem, yani toplamda on yıl görev alabilir.
#boruturkcom #Almanya #Steinmeier
