ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i Maryland’deki Andrews Hava Üssü’nde uçağının kapısında karşılayarak son yıllarda nadir görülen bir karşılama törenine imza attı. Şi’nin ABD’ye yaptığı bu ziyaret, 11 yıl aradan sonra gerçekleşirken, Trump’ın yaptığı resepsiyon da 64 yıl sonra bir ilki temsil etti.
Normal uygulamada ABD Başkanları konukları Beyaz Saray’ın kuzey girişinde kabul eder; ancak bu seferki tören havalimanında yapıldı ve dikkatleri çekti. Şi’nin son ABD ziyareti 2015 yılına dayanıyor.
Şi’den Ortaklık Vurgusu
Şi, Çin ile ABD’nin rakip değil ortak olması gerektiğini belirterek, iki ülkenin vizyonlarının birbirini tamamlayarak dünya için fayda sağlayabileceğini savundu. Açıklamasında, “Çin halkının büyük dirilişi” ile “Amerika’yı yeniden büyük yapma” söylemlerinin birlikte ilerleyebileceğine dikkat çekti ve işbirliğinin önemine vurgu yaptı.
Görüşme Gündemi: Tarifeler, İran ve Yapay Zeka
İkili görüşmelerde ticari ihtilaflar; tarifeler, teknoloji ihracat kısıtlamaları ve nadir toprak elementleri gibi konular ele alınacak. Ayrıca Orta Doğu’daki çatışmalar ve yapay zeka güvenliği de toplantının başlıca gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Zirvede beklenen konular arasında İran ve çevresindeki savaşın enerji taşımacılığına etkileri öne çıkıyor. Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarındaki riskler, küresel enerji güvenliği açısından endişe yaratıyor; buna ek olarak ABD’nin Rusya ve İran’a yönelik yaptırımlarının genişletilmesi, ilişkilerin ekonomik boyutunu etkileyebilir.
Yapay zeka güvenliği başlığında iki ülkenin erken uyarı ve bilgi paylaşımını içeren bir “yapay zeka diyaloğu” başlatması gündemde. ABD, risklerin kontrol altına alınmasına odaklanırken; Çin, daha kapsayıcı bir küresel yönetim mekanizması oluşturulmasını savunuyor. Ayrıca bazı ABD’li firmalar, Çinli şirketlerin modellerden veri çekildiğini iddia ederek Washington’dan tedbir talep ediyor.
Önceki Adımlar ve Anlaşmalar
Taraflar daha önce ticari gerilimleri hafifletmek için bazı adımlar atmıştı: karşılıklı tarifelerin ertelenmesi, nadir toprak elementleri ihracat kontrollerinin gevşetilmesi ve belirli kısıtlamaların ötelenmesi bunlardan bazıları. Trump’ın mayıs ayı ziyaretinde ticaret ve yatırım kurulları kurulması, bazı ürünlerde tarife indirimlerinin görüşülmesi ve Çin’in ABD’den yolcu uçağı alması gibi konularda mutabakat sağlanmıştı.
Görüşmelerin hedefi, mevcut geçici uzlaşmaları koruyarak ekonomik ve stratejik istikrarı sürdürmek ve iki ülke arasındaki riskleri yönetmeye yönelik pratik yollar aramak olarak özetlenebilir.
